GIF uitgelicht

  1. Home
  2. chevron_right
  3. GIF uitgelicht

Het Natuurmuseum Fryslân is tijdens de tentoonstelling GIF veranderd in een echte dierentuin. Voor het eerst in de geschiedenis van het museum zijn er heel veel levende dieren te zien. Maar de tijdelijke bewoners van het museum zijn niet voor tere zieltjes: van pofadder tot vogelspin en reuzenduizendpoot: de één is nog giftiger dan de ander. Durf jij het aan?

Voor GIF zijn er allerlei levende giftige dieren naar het Natuurmuseum gekomen, zoals spinnen, slangen, duizendpoten, kikkers en schorpioenen. Deze zitten veilig in terraria, maar nooit eerder was je zo dichtbij een gevaarlijk giftig dier. Ontmoet bijvoorbeeld felgekleurde gifkikkers, de mysterieuze zwarte weduwe of het bijzondere gilamonster.

De dieren spelen de hoofdrol in de expositie, maar er is ook een rol weggelegd voor Naturalis bioloog en onderzoeker Freek Vonk. In verschillende filmpjes vertelt hij op geheel eigen wijze enthousiast over verschillende giftige dieren. Wat voor eigenschappen hebben giftige dieren en wat maakt ze zo bijzonder?

Gif speelt een belangrijke rol in de natuur en is een superkrachtig wapen. Het werkt als een beschermingsmiddel, maar ook om andere dieren te verlammen of te doden. Na een gifbeet kunnen spieren verslappen of het bloed gaat stollen en kan niet meer door de aderen stromen. Een slachtoffer is bij voorbaat kansloos. Eén beet van de koningscobra is bijvoorbeeld al dodelijk voor een olifant.

Gif komt voor over de hele wereld, zowel ver weg als in je eigen achtertuin. Denk maar aan vingerhoedskruid in de tuin, berenklauwen langs fietspaden en vliegenzwammen in het bos. In verschillende delen van ons land leeft de adder, een giftige slang met een zigzagpatroon op de rug. En wie wel eens naar zee gaat zou zo maar een kwal kunnen tegenkomen of een pieterman, een visje met een venijnige gifstekel op zijn rug.

Bij gif zijn een aantal zaken belangrijk: de hoeveelheid gif die het dier bij zich heeft, de sterkte ervan en de manier van injecteren. Als een dier heel sterk gif heeft, maar niet goed kan injecteren, is het minder gevaarlijk. Zo moet het gilamonster flink doorbijten wil het gif uit de onderkaak in zijn prooi terecht komen. De snelheid waarmee het dier toeslaat en de camouflage spelen ook een rol. Gif zit vaak in tanden zoals bij slangen, maar ook in klieren aan de zijkant van de kop, in de staart of in harpoentjes en brandhaartjes die weggeschoten kunnen worden.

Gif kan zeer gevaarlijk zijn voor de mens, maar aan de andere kant ook heel nuttig. Het gif van elke diersoort is namelijk uniek. Van al die bijzondere gifstoffen kunnen we iets maken waar we iets aan hebben. Gif heeft dus ook positieve kanten: veel verschillende soorten gif bevatten stoffen die heel goed verwerkt kunnen worden in medicijnen tegen bijvoorbeeld diabetes type II en kanker.

Interactieve spellen
In de tentoonstelling kun je een aantal interactieve spellen doen, waarbij je zelf kunt ervaren hoe het is om met gif in de natuur om te gaan. Maak bijvoorbeeld een maaltijd met paddenstoelen: kun je ze eten of heb je een dodelijke maaltijd bereid?

Voedermomenten en demonstraties
In de tentoonstelling is nog veel meer te beleven. Regelmatig zijn er voedermomenten waarbij je over de schouder van de dierenverzorger meekijkt hoe hij de giftige kikkers en padden te eten geeft (het voeren van de slangen en spinnen gebeurt, in verband met de veiligheid van de bezoekers, niet tijdens openingsuren). Tijdens je bezoek kun je ook een kijkje nemen bij het GIFpunt, waar je kunt ontdekken hoe een slangenhuid aanvoelt en waar gifklieren precies zitten (door de week van 11.00-15.00 uur en in het weekend van 10.30-17.00 uur).

Fokprogramma
Bij GIF hoort een uitgebreid fokprogramma. Het kan zomaar gebeuren dat je getuige bent van de geboorte van jonge slangen. Het is dus de moeite waard om nog eens terug te komen.

Activiteiten
Rond GIF is een uitgebreid programma met lezingen, excursies en andere activiteiten.

Over de tentoonstelling
Voor GIF werkt het Natuurmuseum samen met Naturalis Biodiversity Center in Leiden en het Spaanse bedrijf Grupo Atrox. Atrox is verbonden aan de dierentuin van Madrid en houdt zich bezig met fokprogramma’s voor bedreigde diersoorten. Ze stelt ook dieren beschikbaar voor exposities. Vanuit Atrox is elke dag een dierenverzorger aanwezig die de giftige dieren verzorgt en hun welzijn in de gaten houdt.

Schoolprogramma’s
Er is rond GIF een uitgebreid educatief aanbod. Er zijn speciale programma’s voor verschillende niveaus: van groep 1 van de basisschool tot en met de laatste klas van het voortgezet onderwijs (vmbo, havo en vwo). Wil je hier meer over weten, neem dan contact op met de afdeling Educatie, tel. 058 2332244.

Kinderfeestje: Onderzoeks-dobbel
Wil je eens wat anders, organiseer dan een kinderfeestje rond de GIF expositie! Ga net als echte onderzoekers op ontdekkingstocht in een zaal vol met giftige dieren. Ze doen niks hoor, ze zitten veilig achter glas.
Gooi met een dobbelsteen en los samen de vragen op. Kijk goed naar de giftige dieren en stel als een echte onderzoeker ook zelf een vraag! Misschien lossen jullie zelfs een vraag op waar wetenschappers het antwoord nog niet op weten?!
Lijkt het je leuk, neem dan contact op met de afdeling Educatie, tel. 058 2332244.

Menu